بەڵێن و پەیمان

بەڵین و پەیمان
وەک هەناسەی منداڵە ڕاکردووەکان
هاکە هاکە لەگەڵتاندام، تا دواین هەوڵ و تەکان

بڕوا بکەن
وەکو وەکو بارانی تازە بەهار
تا دوا هەنگاو، بە دەماری هەزری مندا دێنەخوار

(درێژەی زیاتر…)

کودەتا یان پلان و پاکسازی

ئەو هەڵمەتە بەرفراوانەی سەر سوپا و دەسەڵاتی داوەری و بوارەکانی دیکە، ئاماژە بە پاکسازی پلانبۆداندراو لە دەسەڵاتی سەربازی و دادوەریدا دەکەن. گرتنی بەهەزاران دادوەر و کەسانی یاسایی لە دوو ڕۆژی یەکەمدا ئاماژە بە هەلمەتێکی ڕێکخراو و پلانبۆداندراو دەکەن. ئەو ئاراستەیە هێما بۆ ئەوە دەکات کە لە شوێنی ئەفسەرە لادراوەکاندا ئەفسەری دیکە لەسەر بنچینەی دڵسۆزیان بۆ سەرۆک لە جیاتی توانا دابندرێن. هەروەها لە جیاتی دادوەرە لادراوەکاندا دادوەر و کەسانی یاسایی لەسەر بنچینەی دڵسۆزی و لایەنگیریان بۆ سەرۆک دابندرێن. هەروەها لە بوارەکانی دیکەش بە هەمان شێوە. ئەگەر ئەوە ڕوو بدات، سیناریۆی کودەتاکە زیاتر پشتڕاست دەبێتەوە.  (درێژەی زیاتر…)

چەمکی گەلکوژی (ژینۆساید) و هەندێ ڕەخنەی لاواز و بێبنەما

سەبارەت بە کارهێنانی وشەی “گەلکوژی” رەخنەگیراون، ئەوەی تائێستا بینومن لەلایەن نوسەران ئاوارە حوسێن کە وابزانم مامۆستای زانستگەیە لەبەشی یاسا، لەبواری ژینۆساید دەنوسێ، وە کامیار سابیر کە نوسەرێکی گشتیە و بەتایبەتی زۆر دژی کوردبوون و کوردایەتی و ناسیونالیزم دەنوسێ، لەنوسینەکانیدا ڕەخنە و هێرشی بێبنەما زۆرن. لە خوارەوەدا ئاماژە بە ڕەخنەکانیان دەکەم و تیبینی و رەخنەکانی خۆم دەخەمەڕوو. (درێژەی زیاتر…)

بۆ ئەحمەد فەقێ ڕەش

خەونەکەی  تۆ

بوکێکی  شەنگ و  تەرزە،
وەک  داربەڕوو چڕ

وەک  گیانی  کاکەشین پاک،
وەک  هەڵگورد  بەرزە

(درێژەی زیاتر…)

تاوانی گەلکوژی دەرسیم

رژێمی تورکیا یاسای راگواستن و نیشتەجێکردنەوەی لە ساڵی ١٩٣٤ دەرکرد. لە ساڵی ١٩٣٦ دا ناوی دەرسیم گۆڕدرا بە تونچەلی و حکومەتی تورکیا هەرێمی تونچەلی وەکو هەرێمێکی تورکی و دانیشتوانەکەشی بە تەنها تورک ناساند. قافلەی سەربازی رووی لە ناوچەکە کرد و ژەنەراڵ عەبدول عەلا ئەلبدۆغان کرایە سەرۆکی. بەهەزاران سەرباز دەوری هەرێمی دەرسیمیان گرت. دەرسیمیەکان دژی راگوستن وەستان و بەهیوای چارەسەرێک بوون کە رێگە بدات لە زێدی باپیرانیان بمێننەوە، بۆیە نوێنەریان ناردە لای سەرۆکی ویلایەت، بەڵام سەرۆکی ویلایەت داواکەی رەتکردنەوە و نوێنەرەکانی کوشت. (درێژەی زیاتر…)

سەرکەوتنی کورد لە بەڕێوەبردن و پێشکەوتندا، کورد بەرەو سەربەخۆیی دەبات

ئەو وتارە هەرەسەتەیەکە لەسەر گوتنی نوێنەری روسیا لە UN کە دەڵێ “دروستبوونی کوردستان دەبێتەهۆی لەتبوونی وڵاتانی دیکەی ناوچەکە” (سەیری ئەو لینکەی خوارەوە بکە). ئەو گوتنە بنچینەلسەر ویستی مانەوەی باری ستاتوسکۆ دەکات، بۆیە هەوڵی ترساندن و توقاندن لەئەگەرێکی ئەوهادا دەدات. (درێژەی زیاتر…)

لە یادی ٣٣ ساڵەی کۆچیدوایی قادر شۆڕشدا

گیانبەختکردوانی رێگەی خەباتی ڕزگاری کوردستان چ قادر شۆڕش یا هاوڕێکانی لەو سەردەمەدا، خەباتیان لەپێناو کوردستانێکی ئازاد، کۆمەڵگەیەکی دادپەروەر و کراوە، گەلێکی پێشکەوتوو و مۆدێرن، ئاشتیخواز و پشووفراوان کرد. ئەوان خەباتیان لەپێناو پرەنسیپە دیموکراسیەکان و دەسەڵاتی گەل بوو، دژی داخراوی، کۆنەپارێزی و خێڵەکیزم و تاکپەرستی بوون، دژی دەسەڵاتی ئایینپارێزی و دواکەوتوو بوون. (درێژەی زیاتر…)

تاوانی گەلکوژی و هەندێ تێبینی و سەرنج لەسەر چەمک و تاوانەکە

کێشەی بەکارهێنانی وشەی رەشەکوژی یا کۆمەڵکوژی بۆ چەمکی ژینۆساید؟  لەبەرچی وشەی گەلکوژی گونجاوە؟ ئایا گەلکوژی لە هەشتاکانەوە لە رۆژهەڵاتی کوردستانەوە دەست پێدەکات؟ ئایا تاوانی گەلکوژی لەسەرەتای هاتنی ئیسلامەوە دەست پێدەکات؟ ئایا تاوانی گەلکوژی لە ١٩٦٣ ـەوە لە باشوری کوردستاندا دەستپێدەکات؟ لە ساڵی ١٩٣٦ لە کوردستاندا پلانی لەناوبردنی کورد لەلایەن نوری سەعیدەوە هەبووە؟ ئایا بەکارهێنای وشەی کارەسات لە جیاتی وشەی تاوان ناگونجاوە؟ ئایا بەکارهێنانی چەمکی پرۆسە بۆ تاوانی ئەنفال تاوانە دەرهەق بە پرسەکە دەکرێت؟ وڵامی ئەو پرسیارانە لە وتارەکەدا بخوێنەوە.. (درێژەی زیاتر…)

کۆمەڵگەی هوشیار سەرۆک و بەرپرسانی گەندەڵ دەخاتە زبڵدانی مێژووەوە

لە زۆربەی وڵاتانی ئەوروپا وایە هەرکەسێک لە وڵات بژی، لەسەریەتی هەرچی پارە و سامانی هەیە بۆ ستات ئاشکرای بکات، چونکە دەبی سکات/باج بدات. ئەگەر کەسێک سامانی لە دەرەوەی وڵات هەبێت و بیشارێتەوە، بە تاوانی گەندەڵی دادەندرێت و بەپێی یاسا سزا دەدرێت. واتە کەسەکان ئازادن سەرمایە و سامانیان هەبێت، بەڵام دەبێ دەسەڵاتی باجی ولاتی لێ ئاگاداربکەنەوە. (درێژەی زیاتر…)

کۆچی دوایی سەرۆکی پێشووی دانیمارک و دۆستی کورد ئەنکە یۆرگنسن

لە ساڵی ١٩٩١ دا سەردانی لەیلا زانا لە زینداندا دەکات و دەگێرێتەوە: “کە چوومە زیندان ژنێکی لاواز و گچکەم بینی، لە ژورێکی روناکی شەو و ڕۆژدا و لەژێر چاودێری بەردەوامی تووندا، پەنجەرەیکی بچوک بە بڵندی پێنج مەتر لە ژورەکەدا هەبوو. کە دیتمی دەستی بە گریان کرد. منیش لە باوەشم کرد. پاشان لەماوەی دوو کاتژمێردا گوزارشتی چەوساندنەوە و زۆرداری تورکیای بۆ کردین… دەزانن ئەو ژنە لەسەر چی گیرابوو!؟ (درێژەی زیاتر…)

 
© KadirShorsh